كه او را بىنياز نمىكند مانع شده باشد . » « 34 » معناى حديث اين است كه بهشت بر كسى گواراست كه مورد محاسبه واقع نشود و هر كس سخنى بىربط بگويد به خاطر آن محاسبه خواهد شد ، اگر چه سخنش مباح باشد . پس با محاسبهء دقيق اعمال ، بهشت بر او گوارا نيست ، چه آن خود نوعى عذاب است . از محمّد بن كعب روايت شده كه گفت : پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « نخستين كسى كه از اين در وارد شود مردى بهشتى است پس مردى به نام عبد اللّه بن سلام وارد شد و جمعى از ياران پيامبر ( ص ) برخاسته به طرف او رفتند و جريان را به او خبر دادند و گفتند : ما را از مطمئن‌ترين كارى كه دارى و به آن اميدوارى خبر بده ، گفت : من ضعيفم و مطمئن‌ترين عملى كه با آن به خدا اميدوارم سلامتى سينه و انديشه و ترك سخنى است كه به من ارتباط ندارد . « 35 » ابوذر ( رض ) گويد - پيامبر ( ص ) به من فرمود : « آيا به تو بياموزم عملى را كه بر بدن سبك و در ميزان ( عمل ) سنگين است ؟ عرض كردم : آرى اى پيامبر خدا . فرمود : آن عمل سكوت و خوشخويى و ترك سخن بىربط است . » « 36 » مجاهد گويد : شنيدم ابن عباس مىگفت : پنج چيز است كه بهتر از تعداد بسيار شتران ايستاده‌اى است كه نعمت به شمار مىآيند : سخنى كه به تو مربوط نيست مگو كه زايد است . و از گناه آن در امان نيستى ؛ و راجع به سخنى كه مربوط به توست سخن مگو تا جايى برايش بيابى ، زيرا بسا انسانى كه سخنى مربوط به خود را بگويد و در جايش نگويد و گرفتار آيد ؛ و با شخص بردبار و نادان مجادله نكن زيرا بردبار با سكوت خود تو را خشمگين سازد و نادان با گفتارش تو را آزار دهد ؛ و از برادرت ياد كن به امورى كه اگر تو غايب شدى

--> ( 34 ) اين حديث را ابن ابى الدنيا در الصمت از حديث كعب بن عجره به سندى جيّد روايت كرده است جز اين كه ظاهرا ميان صحابى و آن راوى كه از صحابى روايت كرده فاصلهء زمانى وجود دارد چنان كه در المغنى آمده است . ( 35 ) اين حديث را ابن ابى الدنيا در الصمت روايت كرده چنان كه در المغنى آمده است . ( 36 ) اين حديث را بزّاز و طبرانى و ابو يعلى بدون « و ترك ما لا يعينك » روايت كرده‌اند و بيهقى در الشعب با همان جمله روايت كرده است چنان كه در الترغيب ، ج 3 ، ص 533 آمده است .